Historia Seszeli
Seszele mają bardzo krótką historię osadnictwa: pierwsi ludzie osiedlili się na wyspach dopiero pod koniec XVIII wieku; wcześniej cały archipelag pozostawał niezamieszkany. Seszele były najpierw kolonią francuską, a następnie brytyjską. Wraz z osadnikami przybywali tu również liczni niewolnicy z różnych części Afryki. To połączenie wielu narodowości dało początek wielokulturowemu i wieloetnicznemu społeczeństwu. Z kolei długotrwała izolacja wysp pozwoliła zachować cenny ekosystem oraz niezwykłą różnorodność gatunków roślin i zwierząt.
Pierwsze wzmianki
Choć pierwsza osada na Seszelach powstała w 1770 roku, wyspy dostrzeżono znacznie wcześniej. Uważa się, że zostały odkryte w VII wieku przez arabskich żeglarzy, jednak do dziś zachowały się jedynie niejasne ślady ich wizyt. W 1502 roku Vasco da Gama ujrzał archipelag i oznaczył go na swoich mapach nazwą „Tres Irmãos”, czyli trzej bracia. Obecnie francuski odpowiednik tej nazwy odnosi się do trzech charakterystycznych szczytów górskich na Mahé (Trois Frères). Pierwszymi Europejczykami, którzy postawili stopę na Seszelach, byli jednak Brytyjczycy: Brytyjska Kompania Wschodnioindyjska dotarła tu w 1609 roku, lecz nie założyła osady.
Przybycie Francuzów
Dopiero 140 lat później Francja zainteresowała się Seszelami, poszukując szybszej trasy z Mauritiusa do Indii. Francuski administrator Mauritiusa, Bertrand-François Mahé de La Bourdonnais, wysłał odkrywcę Lazare’a Picaulta w celu zbadania archipelagu. W 1742 roku Picault wylądował na wyspie, która obecnie nosi imię administratora: Mahé.
Kiedy francuski odkrywca Lazare Picault wylądował w 1742 roku na dzisiejszej Mahé, zachwyciła go jej żyzna, bujna przyroda, dlatego nazwał ją Ile de l'Abondance. Gdy powrócił dwa lata później, aby sporządzić dokładniejsze mapy, nadał wyspie nazwę Mahé na cześć swojego patrona, Mahé de la Bourdonnais, administratora Mauritiusa. Później Mahé otrzymała nazwę Isle de Séchelles, upamiętniającą wicehrabiego Jeana Moreau de Séchelles, ministra finansów za panowania Ludwika XV. Z czasem nazwa ta, zanglicyzowana do formy Seychelles, zaczęła określać cały archipelag, natomiast główna wyspa ponownie otrzymała nazwę Mahé.
Francuzi postanowili osiedlić się na Seszelach zarówno ze względu na ich strategiczne położenie na szlaku do Indii, jak i z myślą o uprawie przypraw, która miała stanowić konkurencję dla holenderskiego handlu tymi towarami. W 1770 roku na Seszelach zamieszkało 15 osadników wraz z kilkunastoma niewolnikami. Później sprowadzano tu wielu niewolników z Mauritiusa — w tym Kreolów pochodzenia afrykańskiego i europejskiego — a także z Madagaskaru, Mozambiku oraz, w mniejszej liczbie, z Indii. W pierwszym stuleciu osadnictwa Seszele liczyły niewielu mieszkańców, lecz wywodzili się oni z bardzo różnych regionów. Doprowadziło to do intensywnego przenikania się grup etnicznych i ukształtowało wieloetniczny oraz wielokulturowy charakter społeczeństwa, widoczny do dziś.
Seszele pozostawały częścią Francji do 1814 roku, kiedy przeszły pod panowanie brytyjskie. Nadal można tu dostrzec silne wpływy francuskie — nie tylko w nazwiskach i nazwach geograficznych, lecz także w kuchni i języku. Francuski jest jednym z języków urzędowych kraju i stanowi podstawę języka kreolskiego seszelskiego. W muzyce i tradycyjnych tańcach wyraźniej zaznaczają się natomiast wpływy afrykańskie, będące dziedzictwem ówczesnych niewolników.
Przejście pod panowanie brytyjskie
Po wojnach napoleońskich, na mocy traktatu paryskiego z 1814 roku, Seszele zostały przekazane Wielkiej Brytanii, choć nadal obowiązywały tam dotychczasowe francuskie zwyczaje. Wyspy stały się brytyjskie formalnie, lecz w praktyce zachowały kulturę ukształtowaną przez pierwszych osadników i niewolników; dominującym językiem pozostał również francuski. Praca niewolnicza wciąż stanowiła podstawę uprawy palm kokosowych, bawełny i przypraw.
Gdy w 1835 roku zniesiono niewolnictwo na wszystkich terytoriach brytyjskich, na Seszele przybyło kilkuset uwolnionych afrykańskich niewolników. Podejmowali oni pracę na pozostałych plantacjach w zamian za racje żywnościowe i wynagrodzenie. Ich obecność przyczyniła się również do wyjątkowego zróżnicowania ludności Seszeli. Innym czynnikiem sprzyjającym wielokulturowości archipelagu była rola wysp jako miejsca zesłania więźniów politycznych w okresie panowania brytyjskiego. Na przestrzeni lat trafiali tu więźniowie między innymi z Zanzibaru, Egiptu, Cypru i Palestyny.
Pierwsze wybory na Seszelach przeprowadzono w 1948 roku, po uzyskaniu przez archipelag częściowej autonomii od Korony Brytyjskiej. W tym okresie zaczęła rozwijać się silniejsza świadomość polityczna, czego wyrazem w kolejnych latach było powstawanie coraz liczniejszych partii. W 1967 roku odbyły się pierwsze w pełni samodzielne wybory seszelskie. Seszele pozostawały pod panowaniem brytyjskim do 1976 roku, kiedy stały się niepodległą republiką należącą do Wspólnoty Narodów.
Seszele współcześnie
Dzięki swojej historii Seszele są dziś wymarzonym kierunkiem wakacyjnym i miejscem wyjątkowym w skali świata — nie tylko za sprawą różnorodności kulturowej i etnicznej, lecz także niezwykłego bogactwa przyrody.
Nie ulega wątpliwości, że osadnictwo na Seszelach wyrządziło szkody wyspiarskiemu ekosystemowi. Wiele gatunków zwierząt wyginęło, a część pierwotnej roślinności została zniszczona na potrzeby pozyskiwania drewna i zakładania plantacji, zwłaszcza palm kokosowych i cynamonowców. Z czasem znaczenie tych niegdyś dochodowych gałęzi gospodarki zmalało, a obecnie głównymi źródłami dochodu Seszeli są turystyka i rybołówstwo.
Współcześnie ważną rolę na Seszelach odgrywają zrównoważona turystyka oraz rygorystyczne projekty ochrony przyrody i ekosystemów morskich, dzięki którym ten rajski zakątek może zostać zachowany dla przyszłych pokoleń.
Zabytki i miejsca historyczne na Seszelach
- Mission Lodge: Ta dawna szkoła została zbudowana w XIX wieku przez Londyńskie Towarzystwo Misyjne z myślą o dzieciach niewolników, które pozostały na wyspie bez opieki po zniesieniu niewolnictwa. Obecnie Mission Lodge jest jednym z najbardziej znanych punktów widokowych na Seszelach.
- L'Union Estate Park: Ten rezerwat przyrody był niegdyś plantacją wanilii i palm kokosowych. Znajdują się tu cmentarz z nagrobkami pierwszych osadników, tradycyjny młyn do produkcji kopry oraz oryginalny dom plantatora. L'Union Estate Park to także obowiązkowy punkt dla osób, które chcą zobaczyć najsłynniejszą plażę Seszeli — Anse Source d'Argent.
- Domaine de Val des Pres: Domaine de Val des Pres to niewielka wioska rzemieślnicza, w której znajduje się dom plantatora „Grann Kaz”, zbudowany około 1870 roku, oraz liczne warsztaty kreolskiego rękodzieła.
- Cmentarz Bel Air: Cmentarz Bel Air był pierwszym oficjalnym miejscem pochówku francuskich kolonistów, a tym samym jest również najstarszym obiektem historycznym na Seszelach.
- Stolica Victoria:W stolicy Seszeli znajdują się nie tylko słynne zabytki, takie jak wieża zegarowa Victoria Clock Tower, lecz także otwarty w 1901 roku ogród botaniczny Seychelles Botanical Gardens. Żadne inne miejsce na archipelagu nie odzwierciedla tak dobrze złożonej historii Seszeli jak Victoria.
- Archiwa Narodowe Seszeli: Archiwa Narodowe przechowują historyczne skarby Seszeli: cenne dokumenty rządowe pochodzące już z 1770 roku, obszerną kolekcję fotografii oraz inne materiały historyczne.
